Nói nhanh gấp 3 lần gõ có thật không? Nghiên cứu theo từng ngôn ngữ

Con số "3 lần" đến từ một nghiên cứu trên điện thoại của Đại học Stanford và các nơi khác

Nghiên cứu hay được dẫn nhất cho câu "nói nhanh gấp ba lần gõ" là của các nhà nghiên cứu ở Đại học Stanford và nơi khác. Bản tiền ấn phẩm ra năm 2016, và bản đã bình duyệt được đăng trên tạp chí năm 2017¹.

Nếu trích dẫn, hãy dùng bản đã bình duyệt năm 2017. Con số thấp hơn một chút, nhưng "khoảng 3 lần" là tóm tắt hợp lý.

Nhưng thứ được đo là chép lại câu ngắn trên điện thoại

Khi đọc các con số của nghiên cứu này, hãy chú ý đến điều đã được đo:

• So với bàn phím ảo trên điện thoại: thiết bị là iPhone 6 Plus, không phải bàn phím máy tính
• Nhiệm vụ chép lại: người tham gia gõ lại câu ngắn được cho sẵn, không phải văn bản tự soạn
• Ngồi, trong phòng yên tĩnh
• Về lỗi, giọng nói có ít lỗi phải sửa giữa chừng hơn (5,30% so với 11,22%), nhưng còn sót nhiều lỗi hơn ở cuối (1,30% so với 0,79%)

Nói có nhanh gấp 3 lần khi bạn tự soạn văn bản trên máy tính hay không là điều nghiên cứu này không trả lời được.

Trên máy tính, kết hợp các nghiên cứu riêng lẻ cho ra khoảng 3,8 lần (ước tính thô)

Về gõ trên máy tính, có một bộ dữ liệu lớn gồm 168.960 người chép lại câu tiếng Anh²:

• Trung bình: 51,56 từ mỗi phút (độ lệch chuẩn 20,20)
• 10% nhanh nhất gõ khoảng 78 từ mỗi phút trở lên; 10% chậm nhất dưới khoảng 26
• 85% người tham gia là người bản ngữ tiếng Anh, và hầu hết dùng QWERTY

Trong khi đó, một nghiên cứu trên 2.438 cuộc hội thoại điện thoại bằng tiếng Anh cho tốc độ nói trung bình là 196 từ mỗi phút³.

Chia hai con số cho ra 196 ÷ 51,56 ≈ 3,8 lần (tự tính). Nhưng đây là kết hợp hai nghiên cứu tiếng Anh khác người tham gia và nhiệm vụ, nên chỉ nên xem là ước tính thô.

Với tiếng Việt, chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu so sánh nói và gõ trong cùng điều kiện

Với tiếng Việt, chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu nào so sánh nói và gõ với cùng người tham gia và cùng nhiệm vụ. Điều chúng tôi có là tốc độ nói của tiếng Việt khi đọc to, trong một nghiên cứu so sánh 17 ngôn ngữ (xem phần dưới).

Gõ tiếng Việt trên máy tính thường qua một bộ gõ như Telex hay VNI: dấu thanh và chữ có dấu cần thêm phím (ví dụ, trong Telex, gõ thêm một chữ cái để đặt dấu). Vì thế có thể đoán việc gõ tiếng Việt tốn thao tác hơn tiếng Anh, nhưng chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu công khai nào đo tốc độ gõ tiếng Việt trên số lượng lớn người.

Nói cùng một nội dung mất thời gian gần như nhau ở 17 ngôn ngữ được nghiên cứu

Một nghiên cứu so sánh tốc độ nói ở 17 ngôn ngữ bằng cách cho mọi người đọc to các văn bản cùng nội dung⁴. Nghiên cứu này đo tốc độ truyền thông tin khi đọc to, không phải tốc độ gõ hay nhập văn bản. Chúng tôi tính giá trị cho từng ngôn ngữ từ dữ liệu bổ sung của bài báo.

Tốc độ âm tiết chênh gần 2 lần giữa các ngôn ngữ, và tiếng Việt thuộc nhóm chậm. Nhưng khi nhân với lượng thông tin mỗi âm tiết mang, khác biệt về "tốc độ thông tin" nhỏ đi nhiều.

Nói cách khác, nói cùng một nội dung mất thời gian gần như nhau ở 17 ngôn ngữ được nghiên cứu. Tiếng Việt nói ít âm tiết mỗi giây, nhưng mỗi âm tiết mang nhiều thông tin, nên tốc độ thông tin nằm ở nhóm cao trong mười ngôn ngữ này.

Điều này chỉ cho biết phía nói không khác nhau nhiều giữa các ngôn ngữ. Tốc độ gõ hẳn khác nhau nhiều theo chữ viết và cách nhập (Telex hay VNI cho tiếng Việt, chuyển kana sang kanji, bính âm, Hangul, chữ Ả Rập…), nhưng ngoài tiếng Anh và tiếng Trung, chúng tôi không tìm thấy số liệu công khai đo trên số lượng lớn người.

Ngoài tiếng Anh và tiếng Trung, đây là các nghiên cứu chúng tôi tìm thấy có so sánh trực tiếp nói và gõ⁵:

• Tiếng Ả Rập: 40 người viết email trên máy tính. Tính cả thời gian sửa, giọng nói nhanh hơn bàn phím và chuột khoảng 1,4 đến 2,3 lần (màn hình giọng nói còn có lệnh chèn lời chào, v.v.)
• Tiếng Hindi: 20 người mới. Thêm giọng nói vào bàn phím nhanh hơn 2,5 lần (xác nhận từ phần tóm tắt; chúng tôi không kiểm tra số liệu trong toàn văn)

"3 lần" đúng với tiếng Anh và tiếng Trung trên điện thoại, và chỉ đến đó

• Chép câu ngắn bằng tiếng Anh hoặc Quan Thoại trên điện thoạiĐã xác nhận (khoảng 2,9 lần)
• Tiếng Anh trên máy tínhKhoảng 3,8 lần khi kết hợp các nghiên cứu riêng lẻ (ước tính thô)
• Tiếng ViệtKhông tìm thấy nghiên cứu so sánh hai cách trong cùng điều kiện
• Các ngôn ngữ khácThời gian nói ít khác nhau giữa các ngôn ngữ; thiếu dữ liệu về gõ

Trang web tiếng Việt của SayonaraType không còn ghi con số gấp bao nhiêu lần, mà chỉ nói rằng nói nhanh hơn gõ. Lý do là chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu nào với tiếng Việt cho thấy con số "3 lần". Khi có số liệu đo với tiếng Việt, chúng tôi sẽ đưa con số vào và cập nhật cả bài này lẫn trang web.